Żarowska Izba Historyczna działająca w ramach Gminnego Centrum Kultury i Sportu w Żarowie, serdecznie zaprasza w dniach od 9 lutego do 13 marca 2026 r. na wyjątkową wystawę pt. „Koniec i początek. Powstańcy warszawscy w niewoli niemieckiej”. Wystawa dostępna bezpłatnie w godzinach otwarcia Izby.
Ekspozycja skupia się na prezentacji wyjątkowego, a mało znanego powstańczego epilogu – niewoli żołnierzy Armii Krajowej w obozach Wehrmachtu.
Czas spędzony za drutami niemieckich obozów jenieckich dla tej grupy był naznaczony nierzadko poczuciem klęski, rozgoryczeniem, potęgowanym dodatkowo strachem o los najbliższych, upokorzeniem i szykanami ze strony strażników, a także brutalną obozową codziennością. Do niewoli poszli nie tylko dorośli mężczyźni, ale także kobiety i niepełnoletni, będący nie cywilami (choć i tacy znajdowali się w szeregach), ale żołnierzami, i tak właśnie traktowanymi.
Wystawa pokazuje losy tej szczególnej grupy jenieckiej. Na ich tle prezentujemy niektóre postacie, np. wyjątkową lekarkę – kpt. dr Jadwigę Beaupré, która w niewoli z wielkim poświęceniem prowadziła opieką medyczną wśród rannych i chorych, zyskując uznanie nie tylko jeńców, ale i wroga; rtm. Witolda Pileckiego – „ochotnika do Auschwitz”, którego pobyt w niewoli niemieckiej, i to pod własnym nazwiskiem, jest mniej znanym okresem jego życia; Stanisława Jankowskiego „Agatona”, słynnego cichociemnego, który widział barbarzyńskie zniszczenia stolicy, walczył o jej wolność w powstaniu, a potem ją odbudowywał jako projektant m.in. Trasy W-Z.
Zarówno Jadwiga Beaupré, jak i Witold Pilecki byli w dużej grupie, bo stanowiącej aż jedną trzecią, wziętych do niewoli powstańców warszawskich, która trafiła w pierwszych tygodniach po kapitulacji do Stalagu 344 Lamsdorf (Łambinowice). Wystawa również traktuje o ich pobycie w tym obozie, a także o działaniach Centralnego Muzeum Jeńców Wojennych służących zachowaniu pamięci o powstańcach (informacja za Centralne Muzeum Jeńców Wojennych Łambinowice / Opole).